Bài viết này được chuyển thể từ nội dung ban đầu được đăng trên PlantwisePlus.
Giới thiệu chung
- Các bệnh thường gặp ở xoài
- Sâu bệnh thường gặp ở xoài
- Làm thế nào để quản lý rối loạn xoài?
- Các câu hỏi thường gặp
Đã được trồng trong nhiều thế kỷ, xoài là cây trồng quan trọng trên khắp các vùng nhiệt đới trên toàn cầu. Hiện nay, nhiều loại xoài tươi được tiêu thụ trên toàn thế giới và có quanh năm, khiến xoài trở thành một mặt hàng có giá trị. Năm 2020, xuất khẩu xoài, ổi và măng cụt toàn cầu tăng lên xấp xỉ 2.2 triệu tấn.
Với nhu cầu xoài cao như vậy, nông dân trên toàn thế giới không thể để những bệnh này đe dọa đến năng suất của họ.
Các bệnh thường gặp ở xoài
Đốm đen xoài (Xanthomonas axonopodis pv. Mangiferaeindicae)
Trên xoài, các triệu chứng là các đốm lá góc cạnh, đen và nổi lên, đôi khi có quầng vàng. Các tổn thương trên lá khô và chuyển sang màu nâu nhạt hoặc xám sau vài tháng bị nhiễm bệnh. Một số giống xoài thương mại rất dễ bị tổn thương, gây ra thiệt hại nghiêm trọng, đặc biệt là khi có điều kiện môi trường thuận lợi. Bệnh có thể khiến cây yếu đi do rụng lá, cuối cùng dẫn đến năng suất thấp hơn.
Cách xử lý đốm đen trên xoài:
- Loại bỏ lá và cành bị nhiễm bệnh
- Kiểm soát sinh học, chẳng hạn như Trực khuẩn amyloliquefaciens chủng vi khuẩn CL3, có thể giúp giảm quy mô quần thể của nó
Bệnh thán thư (Colletotrichum gloeosporioides)
Bệnh thán thư là một loại bệnh do nấm gây ra, có thể tàn phá cây xoài, đặc biệt là ở những vùng ẩm ướt. Bệnh có thể được nhận biết bằng các vết thương lõm, sẫm màu trên lá, hoa và quả. Điều kiện ấm áp, ẩm ướt là điều kiện lý tưởng để loại nấm này lây lan, đặc biệt là trong mùa mưa. Quả bị nhiễm bệnh thường bị thối trước khi chín, khiến chúng không bán được.
Cách quản lý bệnh thán thư trên xoài:
- Trồng các giống xoài kháng bệnh
- Loại bỏ lá rụng và các bộ phận bị nhiễm bệnh của cây
- Sử dụng biện pháp kiểm soát vi khuẩn, chẳng hạn như Bacillus subtilis
Bệnh phấn trắng (Oidium mangiferae)
Bệnh phấn trắng trông giống như bột trắng trên lá xoài, hoa và quả. Bệnh này phát triển mạnh trong điều kiện khô ráo với độ ẩm cao vào sáng sớm và buổi tối. Nhiễm trùng nghiêm trọng gây rụng hoa và quả sớm. Lá xoài non cũng có thể bị biến dạng, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của cây.
Cách phòng trừ bệnh phấn trắng trên xoài:
- Cải thiện thông gió trong vườn cây ăn quả để giảm độ ẩm
- Loại bỏ các bộ phận cây bị ảnh hưởng và đảm bảo cắt tỉa đúng cách để giảm sự lây lan của bệnh
- Sử dụng một chất tự nhiên như tinh dầu cây trà
Ung thư do vi khuẩn (Xanthomonas campestris)
Bệnh loét do vi khuẩn được đặc trưng bởi các tổn thương lõm, sẫm màu trên thân, cành và đôi khi là quả xoài. Các tổn thương này có thể rỉ ra chất tiết của vi khuẩn màu vàng, dính. Theo thời gian, bệnh làm cây yếu đi, dẫn đến rụng lá và rụng quả. Nhiễm trùng nghiêm trọng có thể khiến cành chết trở lại, làm giảm đáng kể năng suất cây.
Cách xử lý bệnh loét do vi khuẩn trên xoài:
- Cắt tỉa và đốt vật liệu thực vật bị nhiễm bệnh để ngăn ngừa ô nhiễm thêm
- Tránh tưới nước trên cao vì độ ẩm tạo điều kiện cho vi khuẩn lây lan
Rỉ sét đỏ (Cephaleuros virescens)
Bệnh gỉ sắt đỏ là một loại bệnh do nấm gây ra, biểu hiện là các mảng nhung màu cam đến nâu đỏ trên lá xoài, cành và đôi khi là quả. Bệnh này làm cây yếu đi bằng cách giảm quá trình quang hợp, gây còi cọc.
Cách quản lý bệnh rỉ sắt trên xoài:
- Cắt tỉa và tiêu hủy vật liệu thực vật bị nhiễm bệnh
- Đảm bảo dinh dưỡng cho cây và kiểm soát độ ẩm thích hợp để tăng sức đề kháng
Dị dạng xoài
Bệnh dị dạng xoài (MMD) ảnh hưởng đến cả quá trình sinh trưởng và phát triển của hoa, dẫn đến các cấu trúc bất thường cản trở quá trình sản xuất quả. Bệnh này thường liên quan đến tình trạng nhiễm ve và nhiễm nấm. Các triệu chứng bao gồm các chồi nhỏ gọn, rậm rạp với các đốt ngắn và các chùm hoa dị dạng không thể tạo ra quả.
Cách xử lý dị tật ở xoài:
- Nhổ bỏ và tiêu hủy các chùm hoa bị nhiễm bệnh trước khi ra hoa
- Áp dụng các biện pháp kiểm soát ve để giảm sự lây truyền bệnh tật
- Sử dụng vật liệu ghép không có bệnh và các giống kháng bệnh khi có thể
Nấm Bồ Hôi
Nấm bồ hóng là một loại nấm nhiễm trùng thứ cấp phát triển trên mật ong do các loài gây hại như rệp, rệp sáp và rệp vảy tiết ra. Nó tạo thành một lớp bồ hóng màu đen trên lá, làm giảm quá trình quang hợp bằng cách chặn ánh sáng mặt trời. Mặc dù nó không lây nhiễm trực tiếp cho cây xoài, nhưng nó làm cây suy yếu bằng cách hạn chế sự hấp thụ chất dinh dưỡng.
Cách phòng ngừa nấm bồ hóng trên xoài:
- Kiểm soát sâu bệnh hút nhựa cây bằng các loài săn mồi tự nhiên hoặc thuốc xịt có nguồn gốc từ neem
- Rửa sạch lá bị ảnh hưởng bằng nước xà phòng nhẹ để loại bỏ nấm mốc
- Cải thiện lưu thông không khí trong vườn cây ăn quả để giảm độ ẩm
Bệnh ghẻ xoài (Elsinoë mangiferae)
Bệnh ghẻ xoài là một loại bệnh do nấm gây ra các tổn thương thô ráp, nứt nẻ trên lá, cành và quả. Quả bị ảnh hưởng sẽ phát triển các vảy chai, khiến chúng không thể bán được.
Cách kiểm soát sự lây lan của bệnh ghẻ xoài:
- Loại bỏ và tiêu hủy các bộ phận bị nhiễm bệnh của cây
- Sử dụng các giống xoài kháng bệnh nếu có
Sâu bệnh thường gặp ở xoài
Sâu đục thân cây xoài (Batocera rufomaculata)
Sâu đục thân cây xoài trưởng thành gặm vỏ cành hoặc nhai ngọn cây xanh. Bọ cánh cứng cái đẻ trứng trong vỏ cây bị hư hỏng hoặc rễ cây bị lộ. Ấu trùng ăn bên trong thân chính, cành lớn hoặc rễ cây bị lộ, tạo ra các lỗ hổng khiến vỏ cây bị bong ra. Nhiễm trùng nghiêm trọng thường dẫn đến cây chết và thiệt hại kinh tế.
Cách quản lý tình trạng nhiễm sâu đục thân cây xoài:
- Cắt tỉa và đốt những cành bị nhiễm bệnh
- Rắc bột tác nhân kiểm soát sinh học như là Beauveria bassiana
- Sử dụng bẫy pheromone để theo dõi hoạt động của bọ cánh cứng trưởng thành
Sâu đục hạt xoài (Sternochetus mangiferae)
Bọ cánh cứng hạt xoài gây hại bằng cách đẻ trứng trong chính quả xoài. Quả bị nhiễm bệnh có thể được nhận biết bằng chất tiết cứng màu hổ phách thường có đuôi ở một đầu. Khi quần thể bọ cánh cứng này cao, các vết màu nâu tại vị trí đẻ trứng trên quả chín rất rõ ràng.
Cách kiểm soát bọ cánh cứng hại hạt xoài:
- Thu gom và tiêu hủy các loại trái cây bị nhiễm bệnh để giảm số lượng bọ cánh cứng
- Sử dụng thuốc xịt có chứa neem để ngăn chặn sự đẻ trứng
- Giới thiệu các loài ong ký sinh, chẳng hạn như Catolaccus grandis, như tác nhân kiểm soát sinh học
rầy hại xoài (Nội soi vô căn)
Rầy hút nhựa cây từ cây. Điều này làm cho các hoa bị ảnh hưởng chuyển sang màu nâu và chúng khô héo. Trứng đẻ trong lá và thân hoa cũng có thể gây ra một số thiệt hại. Thiệt hại lớn xảy ra ở giai đoạn ra hoa gây mất năng suất.
Cách phòng ngừa thiệt hại do rầy xanh gây ra cho xoài:
- Sử dụng thuốc trừ sâu gốc neem trong giai đoạn đầu nhiễm bệnh
- Sử dụng các sản phẩm kiểm soát vi khuẩn, chẳng hạn như các sản phẩm có chứa Phân lập Metarhizium anisopliae IBCB 425
Rệp sáp xoài (Drosicha mangiferae)
Rệp sáp xoài hút nhựa từ lá và chồi xoài, làm cây yếu đi và giảm sản lượng quả. Tiết dịch mật của chúng thúc đẩy sự phát triển của nấm bồ hóng, cản trở quá trình quang hợp.
Cách kiểm soát rệp sáp xoài:
- Giới thiệu các loài săn mồi tự nhiên như bọ rùa
- Sử dụng bình xịt dầu neem để ngăn chặn sự xâm nhập
- Dán băng dính vào thân cây để ngăn chặn rệp sáp di chuyển
Ruồi giấm (Bactrocera dorsalis)
Ruồi giấm đẻ trứng bên trong quả xoài, dẫn đến tình trạng ấu trùng xâm nhập và rụng quả sớm. Quả bị nhiễm sẽ mềm, đổi màu và không thể bán được.
Cách quản lý tình trạng nhiễm ruồi đục quả trên cây xoài:
- Loại bỏ những quả bị rụng và bị nhiễm bệnh để phá vỡ vòng đời
- Áp dụng các tác nhân kiểm soát sinh học như Diachasmimorpha longicaudata ong ký sinh
Làm thế nào để quản lý rối loạn xoài?
- Đầu tiên, sử dụng cái này Hướng dẫn ảnh về bệnh xoài để giúp bạn xác định vấn đề.
- Sau khi xác định được vấn đề bạn đang gặp phải, bạn có thể sử dụng Cổng thông tin CABI BioProtection công cụ tìm kiếm để xác định xem có sản phẩm kiểm soát sinh học hoặc thuốc trừ sâu sinh học nào mà bạn có thể sử dụng ở quốc gia của mình hay không.
- Bạn cũng có thể tìm thấy lời khuyên về quản lý, phòng ngừa và kiểm soát sâu bệnh hại xoài ở khu vực của bạn trên Cấm kiến thức Plantwisek. Chỉ cần tìm kiếm một loại sâu bệnh hoặc cây trồng và sau đó lọc kết quả theo quốc gia.
Câu Hỏi Thường Gặp
Những bệnh chính của cây xoài là gì?
Các bệnh thường gặp ở xoài bao gồm bệnh thán thư, bệnh phấn trắng, bệnh đốm đen xoài và bệnh loét do vi khuẩn.
Những loại sâu bệnh chính của cây xoài là gì?
Các loại sâu bệnh chính bao gồm bọ cánh cứng hại hạt xoài, sâu đục thân cây xoài, rầy hại lá và ruồi giấm.
